آمار ابتلا و زندهمانی سرطان پستان در ایران و جهان
آمار ابتلا و زندهمانی سرطان پستان در ایران و جهان
سرطان پستان با پیشه گرفتن از سرطان ریه، در حال حاضر شایعترین نوع سرطان میباشد و از هر 8 مورد جدید مبتلا به سرطان در سراسر جهان، یکی از آنها مربوط به سرطان پستان است. در سال 2020، حدود 2.3 میلیون مورد جدید ابتلا به سرطان پستان در سراسر جهان و حدود 685.000 مورد مرگ ناشی از این بیماری، با تغییرات جغرافیایی بزرگ بین کشورها و مناطق جهان مشاهده شد.
در یک مطالعه بالاترین میزان بروز این بیماری، در آمریکای شمالی با 123.6 مورد در هر 100.000 نفر و در اروپای غربی با 84.6 مورد در هر 100.000 نفر گزارش شده است. میزان بروز متوسط این سرطان نیز در کشورهای آمریکای جنوبی و مدیترانه با 46 مورد در هر 100.000 نفر و کمترین میزان بروز آن در جنوب آسیای مرکزی با 21.8 مورد در هر 100.000 نفر میباشد.
بروز سرطان پستان در کشورهای توسعهیافته، بیشتر از کشورهای درحالتوسعه است. این اتفاق به دلیل شیوع بیشتر عوامل خطر سرطان در کشورهای توسعهیافته میباشد. از جملهی این عوامل میتوان به سن بالاتر در بارداری اول، کمتحرکی، دریافت کالری بالا و استفاده از درمانهای جایگزین هورمونی اشاره کرد. اما از طرفی دیگر، زندهمانی افراد مبتلا به سرطان پستان در کشورهای فقیرتر و در زنان با سطح تحصیلات یا درآمد پایین، کمتر است.
روند جهانی ابتلا به این سرطان، بهویژه در کشورهایی که پیش از این آمار پایینی در بروز این بیماری داشتهاند، رو به افزایش است و ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. در ایران، سرطان پستان در میان بدخیمیهای تشخیص داده شده در زنان، با 23/1 مورد در هر 100.000 نفر رتبهی اول را دارد و پنجمین علت شایع مرگومیر ناشی از سرطان است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی در سال 2020 در ایران، از 60.487 مورد جدید ابتلا به سرطان در زنان، 16.967 نفر و به عبارتی 28/1 درصد از آنها، مربوط به سرطان پستان است که از این نظر این بیماری رتبهی اول را دارد.
همچنین این بیماری، 24/4% از کل موارد ابتلا به سرطان در کشور را شامل میشود. بر اساس آمار جدید در ایران، سالانه 6.160 بدخیمی مربوط به این بیماری در کشور تشخیص داده شده که 1.063 مورد از آنها منجر به مرگ میشوند. ایران بهعنوان کشوری درحالتوسعه، با روند افزایشی بروز این بیماری مواجه است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی در سال 2020 در ایران، از 131.191 مورد جدید ابتلا به سرطان در زنان و مردان، 16.967 نفر و به عبارتی 12/9 درصد از آنها، باز هم مربوط به سرطان پستان است که از این نظر این بیماری رتبهی اول را دارد.
بر اساس مطالعهای در ایران، استفاده از قرصهای ضدبارداری خوراکی، میزان اشتغال کم و داشتن سابقهی خانوادگی سرطان، در خانمها میتواند در افزایش خطر ابتلا به این نوع سرطان مؤثر باشد. با وجود اینکه تشخیص زودهنگام سرطان، عامل مهمی برای کاهش میزان ابتلا به این بیماری است، اما متاسفانه در ایران برنامهی ملی غربالگری، تشخیص زودهنگام و کنترل سرطان وجود ندارد. علاوه بر این، آگاهی زنان از علائم هشداردهندهی سرطان و غربالگری نیز بسیار ناکافی است.
میزان بروز سرطان پستان در مناطق مختلف ایران از نظر سبک زندگی، ترکیب سنی جمعیت و رفتار افراد، متفاوت است. بر اساس گزارشی در سال 1384، کمترین و بیشترین میزان بروز این سرطان، به ترتیب در استانهای چهارمحالوبختیاری و تهران گزارش شده است. بر اساس گزارشی در سال 1382 مربوط به میزان بروز سالانه، استانهای یزد، خراسان، فارس، قم و خوزستان به ترتیب پس از استان تهران قرار دارند.
افزایش نقش اجتماعی زنان در مناطق شهری و تأثیرات اجتماعی قرارگرفتن در معرض عوامل خطر، میتواند در بروز این سرطان مؤثر باشد. در شهرهای بزرگی مانند تهران و یزد در مقایسه با استانهای دورتر از تهران مانند هرمزگان و کردستان که سبک زندگی متفاوت و تراکم جمعیت کمتری دارند، شاهد شیوع بیشتر سرطان پستان هستیم.