دکتر شاهرخ ایروانی

درمان سرطان مری

اختلالات مری

مهم‌ترین عامل در پیش‌بینی طول عمر بیماران که بر انتخاب روش درمانی تأثیر می‌گذارد مرحله تومور است. جراحی در مراحل اولیه مؤثر هست. به طور همزمان یا منحصراً می‌توان شیمی‌درمانی و پرتودرمانی نیز انجام داد. گزاردن استنت مری توسط آندوسکپ می‌تواند موجب بهبودی بلع و کیفیت زندگی در این بیماران شده و صدمات ناشی از جراحی را ایجاد نمی‌کند. جراحی اندوسکوپیک با لیزر نیز ممکن است. در مراحل پیشرفته بیماری جراحی جهت عنوان کمک به عبور غذا صورت  می‌گیرد و درمانی نیست.

درمان‌های مورد نیاز بیمار برای سرطان مری بر اساس نوع سلول‌هایی که در بیماری آسیب‌دیده‌اند، مرحله پیشرفت سرطان، سلامت عمومی فرد و نیز اولویت‌های درمانی بیمار بستگی دارد. این درمان‌ها در ادامه شرح داده‌شده‌اند.

 

سرطان مری

 

شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی یک درمان دارویی است که در آن از مواد شیمیایی برای از بین بردن و کشتن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. داروهای شیمی‌درمانی معمولاً قبل یا بعد از عمل جراحی در افراد مبتلا به سرطان مری استفاده می‌شود. شیمی‌درمانی همچنین می‌تواند به همراه رادیو درمانی مورد استفاده قرار گیرد. در افرادی که سرطان در مراحل پیشرفته باشد و سلول‌های سرطانی در لایه‌های زیرین مری نفوذ کرده باشد، شیمی‌درمانی می‌تواند به تنهایی برای کاهش علائم و مشکلات ایجادشده در نتیجه سرطان مورد استفاده قرار گیرد. لازم به ذکر است که عوارض جانبی شیمی‌درمانی مشاهده‌شده در هر بیمار بستگی به داروهای مورد استفاده برای شیمی‌درمانی دارد.

رایج‌ترین عوارض جانبی شیمی‌درمانی شامل موارد زیر هستند:

  • استفراغ کردن
  • ریزش مو
  • حالت تهوع
  • زخم‌های دهانی
  • خستگی

این عوارض جانبی معمولاً موقت هستند و باید با پیشرفت درمان کاهش پیدا کنند. روش‌های شیمی‌درمانی اغلب به همراه عمل جراحی و رادیو درمانی استفاده می‌شوند و به این ترتیب می‌توان بهترین درمان ممکن را بر روی سلول‌های سرطانی انجام داد.

 

 

پرتودرمانی

در پرتودرمانی یا رادیو تراپی از پرتوهای پر انرژی برای کشتن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این پرتوها می‌تواند از یک ماشین خارج از بدن بیمار ساطع‌شده و به سلول‌های سرطانی تابانده شود (پرتودرمانی خارجی) یا اینکه تابش پرتو از داخل بدن نزدیک سلول‌های سرطانی انجام شود (پرتودرمانی داخلی).

رادیو تراپی معمولاً به همراه شیمی‌درمانی در افراد مبتلا به سرطان مری استفاده می‌شود. این روش درمانی می‌تواند قبل یا بعد از عمل جراحی برای بیمار استفاده شود. رادیو درمانی همچنین برای کاهش عوارض سرطان مری پیشرفته همچون زمانی که یک تومور به میزان زیاد رشد کرده و باعث توقف عبور غذا از مری به معده شود، موثر هست.

  • رادیو تراپی خارجی: رادیو درمانی یک روش درمان سرطان است که از پرتوهای پر انرژی برای کمک به کاهش مقدار تومور و تسکین درد استفاده می‌کند. رادیو درمانی برای سرطان مری باید عمل بلع بیمار را ساده کند، زیرا این روش می‌تواند باعث کاهش حجم تومورهای ایجادشده شود و به این ترتیب انسداد مری کاهش پیدا می‌کند.
  • رادیو تراپی داخلی (به راکی تراپی): در برخی موارد، پرتودرمانی ممکن است از داخل بدن بیمار به جای منبع خارجی استفاده شود. در اصطلاح به این روش درمانی به راکی تراپی گفته می‌شود.

ترکیب شیمی‌درمانی با پرتودرمانی می‌تواند شانس اثربخشی هر روش درمانی را افزایش دهد. ترکیب شیمی‌درمانی و رادیو تراپی می‌تواند تنها روش مورد استفاده برای درمان بیمار باشد یا از این روش درمانی قبل از انجام عمل جراحی استفاده شود. به هر حال ترکیب شیمی‌درمانی با رادیو تراپی می‌تواند احتمال و شدت عوارض جانبی مشاهده‌شده در بیمار را افزایش دهد.

 

 

درمان گیاهی، تغذیه و طب سنتی

داروهای گیاهی می‌تواند به عنوان یک روش درمانی از درمان‌های طبیعی و غیر سمی برای درمان کلی فرد و تسریع بهبود بیماری استفاده شود. داروهای گیاهی می‌تواند مجموعه‌ای از مشکلات فرد شامل مشکلات گوارشی، مسائل تنفسی، سندروم خستگی مزمن و سرطان را درمان کنند. در طول درمان، متخصص داروهای گیاهی به شما استفاده از درمان‌های طبیعی خاص را پیشنهاد می‌کند که می‌تواند نقش موثر در تقویت سیستم ایمنی و نیز کاهش عوارض جانبی بیماری داشته باشد. این روش‌های درمانی شامل موارد زیر هستند:

  • آماده سازی داروها و مشتقات گیاهی: شامل عصاره‌های گیاهی و انواع مختلف چای‌ها.
  • مکمل‌های غذایی: شامل ویتامین‌ها، مواد معدنی و اسیدآمینه.
  • درمان‌های هومیوپاتی: دوزهای بسیار کم عصاره‌ها و مواد معدنی طبیعی است که می‌تواند به آرامی باعث تقویت بدن و بهبود سیستم ایمنی شود.
  • درمان فیزیکی و نرمش درمانی: شامل ماساژ و سایر تکنیک‌های مشابه مورد استفاده برای عضلات و مفاصل به منظور درمان خستگی ناشی از سرطان مری.
  • آب درمانی: که در آن از آب گرم و سرد و سایر درمان‌های مشابه برای بهبود وضعیت خستگی و ناراحتی بیمار استفاده می‌شود.
  • توصیه برای اصلاح سبک زندگی: بعضی از علائم سرطان مری را می‌توان با نرمش، اصلاح نحوه خواب، تکنیک‌های کاهش استرس و نیز استفاده از مکمل‌های غذایی درمان کرد.
  • طب سوزنی: متخصص درمان گیاهی ممکن است برای بهبود بیمار از روش‌های درمانی مبتنی بر طب سوزنی نیز استفاده کند.

علاوه بر حالت تهوع و خستگی، داروهای گیاهی می‌تواند به کاهش سایر عوارض جانبی معمول مربوط به درمان سرطان مری همچون اسهال، کم آبی بدن و مشکلات مربوط به بلع غذا کمک کند.

 

 

جراحی

عمل جراحی برای برداشتن سلول‌های سرطانی می‌تواند به تنهایی یا به همراه سایر روش‌های درمانی مورد استفاده قرار گیرد. عمل‌های جراحی مورد استفاده برای درمان سرطان مری شامل موارد زیر هستند:

  • عمل جراحی برای برداشتن تومورهای بسیار کوچک: اگر سلول‌های سرطانی بیمار بسیار محدود و کم باشند، یا محدود به لایه‌های سطحی مری بوده و هنوز پخش نشده باشند، جراح ممکن است پیشنهاد دهد سلول‌های سرطانی به همراه بخشی از بافت سالم اطراف آن برداشته شوند. عمل جراحی برای درمان سرطان مری در مراحل اولیه بیماری می‌تواند با استفاده از یک آندوسکوپ که از گلوی فرد پایین داده‌شده و به مری وارد می‌شود، انجام شود.
  • جراحی برای برداشتن یک بخش از مری (ازوفاژکتومی): در زمان جراحی ازوفاژکتومی، جراح بخشی از مری بیمار را که دارای تومورهای سرطانی است به همراه غدد لنفاوی اطراف آن بر می‌دارد. در این حالت بخش باقیمانده مری مجدداً به معده متصل می‌شود. معمولاً این کار با بالا کشیدن معده برای رسیدن به بخش باقیمانده مری انجام می‌شود.
  • جراحی برای برداشتن بخشی از مری و بخش بالای معده بیمار (ازوفاگوگاستروستومی): در زمان انجام عمل جراحی ازوفاگوگاستروستومی، جراح بخشی از مری، غدد لنفاوی اطراف آن و بخش بالای معده بیمار را بر می‌دارد. در این حالت بخش باقیمانده معده در ادامه بالا کشیده می‌شود و مجدداً به بخش باقیمانده مری متصل می‌شود. در صورت لزوم، می‌توان بخشی از روده بزرگ را برای کمک به اتصال معده و مری مورد استفاده قرارداد.

جراحی سرطان مری دارای ریسک و عوارض جانبی متعدد همچون عفونت، خونریزی و ترشح مایع از بخش باقیمانده مری است که مجدداً به معده متصل هست. جراحی مورد نیاز برای برداشتن مری را می‌توان به صورت باز با استفاده از شکاف‌های بزرگ یا با استفاده از ابزارهای خاص جراحی از طریق ایجاد چند شکاف کوچک بر روی پوست (لاپاراسکوپی) انجام داد. در این حالت نحوه انجام عمل جراحی بستگی به شرایط بیمار و تجارب و اولویت‌های مورد نظر جراح دارد.

 

درمان‌های قابل‌استفاده برای انسداد مری و مشکلات بلع غذا می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • آزاد کردن انسداد مری: اگر سلول‌های سرطانی مری باعث تنگ شدن این لوله شوند، جراح ممکن است از یک آندوسکوپ و ابزارهای خاص برای واردکردن یک لوله فلزی (استنت) برای باز نگه‌داشتن مری استفاده کند. سایر انتخاب‌های موجود در این حالت شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، لیزر درمانی و درمان فوتو دینامیک است.
  • استفاده از لوله غذا دهی: پزشک ممکن است به شما پیشنهاد دهد از یک لوله غذا دهی در صورتی استفاده کنید که با مشکل بلع مواجه بوده یا عمل جراحی مری انجام داده باشید. یک لوله غذا دهی امکان وارد شدن مستقیم غذا به معده یا روده کوچک را فراهم می‌کند و به این ترتیب امکان بهبود مری پس از درمان سرطان مری ایجاد می‌گردد.