سرطان کبد یک بیماری جدی است، اما با مدیریت عوامل خطر و انتخاب سبک زندگی سالم میتوان از بسیاری موارد پیشگیری کرد. در زیر راهنمای مفصلی برای کاهش خطر ابتلا به سرطان کبد ارائه شده است:
۱. کاهش خطر ابتلا به هپاتیت ویروسی
هپاتیت مزمن B (HBV) و C (HCV) از عوامل اصلی سرطان کبد هستند.
واکسیناسیون علیه هپاتیت B :
واکسن هپاتیت B ایمن، مؤثر و برای همه نوزادان، بزرگسالان واکسینه نشده و گروههای پرخطر (مانند کارکنان بهداشت و افرادی با شرکای جنسی متعدد) توصیه میشود.
سه دوز برای محافظت کامل لازم است.
غربالگری و درمان هپاتیت C :
برای هپاتیت C واکسنی وجود ندارد، اما تشخیص زودهنگام و درمان با داروهای ضدویروسی (مانند داروهای مستقیم الاثر) بیش از ۹۵٪ موارد را درمان میکند.
اگر سابقه مصرف مواد تزریقی، رابطه جنسی محافظت نشده یا انتقال خون قبل از سال ۱۹۹۲ دارید، آزمایش دهید.
جلوگیری از انتشار ویروس:
از اشتراک گذاری سوزن، تیغ یا مسواک خودداری کنید.
در روابط جنسی از کاندوم استفاده کنید.
۲. محدود کردن مصرف الکل
مصرف بیش ازحد الکل باعث سیروز (زخم کبد) و افزایش خطر سرطان کبد میشود.
اجتناب از الکل در صورت بیماری کبدی: حتی مقادیر کم نیز آسیب کبد را تشدید میکند.
۳. مدیریت وزن و سلامت متابولیک
بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD/NASH) ناشی از چاقی و دیابت، خطر سرطان را افزایش میدهد.
حفظ وزن سالم:
هدف: شاخص توده بدنی (BMI) بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ از طریق رژیم و ورزش.
رژیم غذایی دوستدار کبد:
غلات کامل، میوه ها، سبزیجات و پروتئینهای کم چرب مصرف کنید.
از غذاهای فرآوری شده، نوشیدنیهای قندی و چربیهای اشباع پرهیز کنید.
کنترل دیابت و کلسترول: با پزشک خود برای مدیریت این شرایط همکاری کنید.
۴. جلوگیری از مواجهه با آفلاتوکسین
آفلاتوکسینها، سموم تولیدشده توسط کپک در غلات، از عوامل سرطانزای قوی برای کبد هستند.
ذخیره صحیح مواد غذایی: غلات، آجیل و ادویه ها را در محیط خشک و خنک نگهداری کنید.
دور ریختن مواد غذایی کپکزده: از مصرف مواد غذایی کپک زده خودداری کنید.
خرید از برندهای معتبر: مطمئن شوید محصولاتی مانند ذرت و بادام زمینی از نظر آلودگی به آفلاتوکسین آزمایش شده اند.
۵. ترک سیگار
سموم موجود در تنباکو به کبد آسیب رسانده و خطر سرطان را افزایش میدهند.
از روشهای جایگزین نیکوتین، مشاوره یا اپلیکیشنهای ترک سیگار استفاده کنید.
۶. پیشگیری از سیروز کبدی
سیروز ناشی از هر علتی خطر سرطان را افزایش میدهد.
بیماریهای زمینهای کبد (مانند هپاتیت خودایمنی یا هموکروماتوز) را درمان کنید.
از مصرف خودسرانه داروها یا مکملهای مضر برای کبد (مانند استامینوفن با دوز بالا) پرهیز کنید.
۷. غربالگری افراد پرخطر
تشخیص زودهنگام آسیب یا تومور کبدی نتایج درمان را بهبود می بخشد.
گروههای نیازمند غربالگری:
افراد مبتلا به سیروز، هپاتیت مزمن B/C یا اختلالات ژنتیکی کبد.
روشهای غربالگری:
سونوگرافی و آزمایش خون (مانند (AFP هر ۶ ماه یکبار
۸. احتیاط در مصرف داروها و مکملها
پرهیز از مصرف بیش ازحد مسکنها: استامینوفن (تیلنول) باعث نارسایی کبد میشود.
مشورت با پزشک قبل از مصرف مکملها: برخی محصولات گیاهی (مانند کاوا یا گل گاوزبان) برای کبد سمی هستند.
۹. کاهش مواجهه با سموم محیطی
تماس شغلی با مواد شیمیایی مانند وینیل کلراید و آرسنیک را محدود کنید.
در صنایعی مانند معدن یا کشاورزی، دستورالعملهای ایمنی را رعایت کنید.
۱۰. مشاوره ژنتیک (برای اختلالات ارثی)
بیماریهای نادری مانند هموکروماتوز یا ویلسون خطر سرطان را افزایش میدهند.
آزمایش ژنتیک و مشاوره خانوادگی میتواند راهبردهای پیشگیری را مشخص کند.
نکات کلیدی
واکسیناسیون علیه هپاتیت B
درمان زودهنگام هپاتیت C
محدودیت مصرف الکل و حفظ وزن سالم
پرهیز از مواد غذایی کپک زده و ترک سیگار
غربالگری منظم برای گروههای پرخطر
همیشه برای توصیه های شخصی سازی شده با پزشک خود مشورت کنید.
مشاوره درمانی
فرم زیر را پر نمایید ، در اولین فرصت با شما تماس خواهیم گرفت.